Göz Enfeksiyonu Nedir? Türleri, Belirtileri ve Ne Zaman Acil?

Göz enfeksiyonu, bakteri, virüs, mantar veya nadiren parazitlerin gözün yüzeyinde, kapaklarında ya da çevresindeki dokularda iltihap oluşturmasıdır. En sık görüleni konjonktivittir ve çoğu zaman birkaç gün ile iki hafta içinde iz bırakmadan geçer. Korneayı (gözün saydam ön tabakası) veya göz çevresini tutan enfeksiyonlar ise görmeyi tehdit edebilir ve hızlı tedavi gerektirir.

Aynı gün göz hekimine veya acile gidin:

• Kızarıklıkla birlikte belirgin göz ağrısı, ışığa bakamama veya bulanık görme
• Kontakt lens kullanıcısında kızarık ve ağrılı göz (lensi çıkarın, saklayın, yanınızda götürün)
• Gözün saydam kısmında beyaz veya gri bir leke
• Göz kapağı ve çevresinde hızla artan şişlik, kızarıklık ve ateş, özellikle çocuklarda; gözü hareket ettirirken ağrı veya çift görme varsa acildir
• Yenidoğan bebekte yoğun çapak ve kızarıklık
• Alında ve burun ucunda veziküllü (su toplamış) döküntüyle birlikte kızarık göz

Göz enfeksiyonu türleri

Enfeksiyonun gözün neresinde olduğu, ne kadar ciddi olduğunu belirler. Gözün yüzeyindeki enfeksiyonlar genellikle hafiftir; korneayı ve göz çevresini tutanlar ise acil olabilir.

Bu tablodaki ilk üç durum sık ve genellikle zararsızdır. Keratit ve göz çevresi selüliti ise nadir ama zaman kaybına tahammülü olmayan enfeksiyonlardır.

Enfeksiyon mu, alerji mi, kuru göz mü?

Kızarık göz her zaman enfeksiyon demek değildir. Alerji ve kuru göz de kızarıklık yapar ama bulaşıcı değildir ve antibiyotikle düzelmez. Aşağıdaki farklar ilk ayrımı yapmanıza yardım eder:

Alerjik kaşıntıda gözü ovuşturmak, göz yüzeyini tahriş ederek tabloyu karıştırabilir. Kızarıklık birkaç gün içinde azalmıyorsa veya ağrı eklendiyse ayrımı göz hekimine bırakın. Kuruluğa bağlı şikâyetler için kuru göz sendromu yazımıza bakabilirsiniz.

Kontakt lens ve göz enfeksiyonu

Kontakt lens, kornea enfeksiyonu (keratit) için bilinen en önemli risk faktörüdür; ama bu riskin büyük kısmı doğru kullanımla önlenebilir. Mağazamızda lens kullanıcılarında gördüğümüz sorunların çoğu aynı birkaç alışkanlıktan kaynaklanıyor.

En riskli alışkanlıklar

• Lensle uyumak: Gece boyu kapalı göz altında kalan lens korneanın oksijenini azaltır; enfeksiyon riski belirgin artar. Kısa bir şekerleme bile risklidir.
• Lensin suyla teması: Musluk suyuyla yıkamak, kabı suyla doldurmak, lensle duş almak, havuza veya denize girmek. Suda bulunan Acanthamoeba gibi mikroorganizmalar tedavisi çok zor bir keratite yol açabilir. Yüzerken lens takmanız gerekiyorsa sıkı kapanan yüzücü gözlüğü kullanın ya da numaralı yüzücü gözlüğünü tercih edin.
• Solüsyonu tazelememek: Kaptaki eski solüsyonun üzerine yenisini eklemek yerine her seferinde kabı boşaltın, solüsyonla çalkalayın ve kurumaya bırakın.
• Süresi dolan lensi kullanmak: Aylık lens bir ay sonra, açıldığı günden itibaren atılır; günlük lens tekrar takılmaz.
• Lens kabını yenilememek: Kabı en az üç ayda bir değiştirin.
• Reçetesiz renkli lens: İnternetten veya kuaför, pazar gibi yerlerden alınan, göze uygunluğu ölçülmemiş renkli lensler ciddi kornea enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilmiştir. Numarasız bile olsa renkli lens bir optisyen veya göz hekimi tarafından uygulanmalıdır.

Lens kullanırken göz kızarırsa

1. Lensi hemen çıkarın ve tekrar takmayın.
2. Lensi ve kabı atmayın; hekim kültür için isteyebilir.
3. Ağrı, ışık hassasiyeti veya bulanık görme varsa aynı gün göz hekimine gidin.
4. İyileştikten sonra yeni lens, yeni kap ve yeni solüsyonla başlayın.

Enfeksiyon dönemi için güncel numaralı bir yedek gözlüğünüzün olması, lensi bırakmayı kolaylaştırır.

Göz enfeksiyonundan korunma ve bulaşmayı önleme

Viral ve bakteriyel konjonktivit en çok elden göze geçer. Birkaç basit alışkanlık hem sizi hem çevrenizi korur:

• Gözünüze dokunmadan, lens takıp çıkarmadan önce ellerinizi sabunla yıkayın.
• Havlu, yastık, göz makyajı ve göz damlasını kimseyle paylaşmayın.
• Enfeksiyon geçirdiyseniz o dönemde kullandığınız rimel, göz kalemi ve far fırçalarını atın.
• Göz makyajını yatmadan önce temizleyin; makyaj ürünlerini açıldıktan sonra birkaç aydan uzun kullanmayın.
• Toz, metal parçacığı veya kimyasalla çalışırken koruyucu gözlük takın; göze kaçan cisim kornea çiziği ve enfeksiyonun sık başlangıç noktasıdır.
• Evde biri konjonktivit geçiriyorsa kapı kolları, uzaktan kumanda ve telefon gibi ortak yüzeyleri silin.

Tedavi sırasında: Hekim antibiyotikli damla yazdıysa şikâyetleriniz erken geçse bile önerilen süre boyunca kullanın. Damla şişesinin ucunu göze veya kirpiklere değdirmeyin. Evde kalmış eski damlaları ve başkasına yazılmış ilacı kullanmayın; kortizonlu damlalar özellikle herpes ve mantar enfeksiyonlarında tabloyu ağırlaştırabilir.

Sık sorulan sorular

• Göz enfeksiyonu bulaşıcı mı? Viral ve bakteriyel konjonktivit bulaşıcıdır; viral olan özellikle ilk günlerde çok kolay yayılır. Alerjik kızarıklık, kuru göz ve arpacık bulaşıcı değildir.
• Göz enfeksiyonu kaç günde geçer? Bakteriyel konjonktivit tedaviyle genellikle birkaç günde, viral konjonktivit bir iki haftada düzelir. Keratit gibi kornea enfeksiyonları ise haftalarca tedavi ve yakın takip gerektirebilir.
• Göz enfeksiyonu kendiliğinden geçer mi? Viral konjonktivitlerin çoğu ve hafif bakteriyel konjonktivitlerin bir kısmı kendiliğinden geçer. Ağrı, ışık hassasiyeti, görme bulanıklığı varsa veya lens kullanıyorsanız beklemeyin.
• Enfeksiyon varken gözlük takabilir miyim? Evet, gözlük güvenlidir. Gözlüğünüzü sabunlu ılık suyla yıkayıp kurulayın ve başkasıyla paylaşmayın. Lensi ise tamamen iyileşene kadar bırakın.
• Enfeksiyon geçince eski lensimi tekrar takabilir miyim? Hayır. Enfeksiyon döneminde kullandığınız lensleri ve kabı atın; yeni lens ve yeni kapla başlayın.
• Göz enfeksiyonunda hangi doktora gidilir? Göz hastalıkları uzmanına. Kapak çevresinde ateşli şişlik olan çocuklarda veya ani görme kaybında doğrudan acil servise başvurun.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için göz hekiminize başvurun.