Çocukların yaz aylarında şapka takmasına ve güneş kremi kullanmasına özen gösterirken gözlerini korumak bazen ikinci planda kalabiliyor. Oysa güneşten gelen ultraviyole ışınları yalnızca cildi değil, gözleri ve göz çevresindeki hassas dokuları da etkileyebiliyor.
Çocuklar için güneş gözlüğü, sevimli bir yaz aksesuarından çok daha fazlasıdır. Doğru koruma özelliğine sahip bir güneş gözlüğü; açık havada görüş konforunu artırır, göze ulaşan ultraviyole ışınlarını azaltır ve erken yaşta göz sağlığını koruma alışkanlığı kazandırır.
Ancak her koyu renkli cam aynı korumayı sağlamaz. Çocuk güneş gözlüğü seçerken camın rengi veya modelinden önce UV koruması, uygunluk, dayanıklılık ve çocuğun yüzüne doğru oturması değerlendirilmelidir.
Güneş ışığı, görünür ışığın yanı sıra UVA ve UVB olarak adlandırılan ultraviyole ışınlarını da içerir. Bu ışınların etkisi yalnızca çok sıcak ve güneşli günlerle sınırlı değildir. Bulutlu havalarda da UV ışınlarının bir bölümü yeryüzüne ulaşabilir.
Açık havada uzun zaman geçiren çocuklar güneş ışığına düzenli olarak maruz kalır. Parkta oynarken, deniz kenarında yürürken, bisiklete binerken veya kışın karla kaplı bir ortamda bulunurken yansıyan ışık da gözleri rahatsız edebilir.
Güneş gözlüğü kullanımı şu nedenlerle önemlidir:
Amerikan Oftalmoloji Akademisi, yeterli UV korumasına sahip güneş gözlüklerinin parlaklığı azaltarak görsel konfor sağlayabileceğini ve gözü farklı yönlerden gelen ışıktan korumak için geniş ya da yüzü saran modellerin tercih edilebileceğini belirtiyor.
Çocuk güneş gözlüğünün temel görevi ortamı daha karanlık göstermek değil, zararlı ultraviyole ışınlarının göze ulaşmasını azaltmaktır. Bunun için ürün üzerinde “UV400” veya “%100 UVA ve UVB koruması” ifadelerinden birinin bulunması gerekir.
UV400 ibaresi, camın 400 nanometreye kadar olan ultraviyole ışınlarına karşı koruma sunacak şekilde üretildiğini ifade eder. Yalnızca “güneş gözlüğü” olarak satılması veya camlarının koyu olması ürünün yeterli UV korumasına sahip olduğunu kanıtlamaz.
Yoğun güneş ışığı çocukların gözlerini kısmasına, başını çevirmesine veya açık havada rahatsızlık hissetmesine neden olabilir. Kaliteli bir güneş gözlüğü gözün maruz kaldığı görünür ışık miktarını dengeler ve çevreyi daha rahat görmeye yardımcı olur.
Bu fayda özellikle aşağıdaki ortamlarda daha belirgin hâle gelebilir:
Güneş gözlüğü kullanırken görüntünün kararması normaldir. Buna karşılık renklerde belirgin bozulma, bulanıklık, baş ağrısı veya göz yorgunluğu yaşanması cam kalitesinin ya da gözlüğün uygunluğunun değerlendirilmesini gerektirir.
Su, kum, kar ve asfalt gibi yüzeyler ışığı yansıtarak göz kamaşmasını artırabilir. Polarize camlar bu tür yatay yansımaları azaltmaya yardımcı olur. Bu nedenle deniz kenarında, karlı bölgelerde veya yoğun yansımanın bulunduğu açık alanlarda daha konforlu bir görüş sunabilir.
Bununla birlikte polarizasyon ile UV koruması aynı özellik değildir. Bir cam polarize olduğu hâlde yeterli UV koruması sunmayabilir. Benzer şekilde UV400 korumalı bir camın mutlaka polarize olması gerekmez. Çocuk güneş gözlüğünde öncelik her zaman doğrulanabilir UV koruması olmalıdır.
Göz çevresindeki cilt ince ve hassastır. Yüzü iyi kapatan, uygun büyüklükteki bir güneş gözlüğü göze ulaşan ışığın yanında göz çevresine doğrudan gelen ışığı da azaltabilir.
Güneş gözlüğü tek başına yeterli bir güneşten korunma yöntemi değildir. Geniş kenarlı şapka, gölgede kalma ve yaşa uygun güneşten korunma önlemleriyle birlikte kullanıldığında daha etkili bir koruma elde edilir.
Gözleri ışığa karşı hassas olan çocuklar güneşli havalarda oyun oynamaktan, yürümekten veya spor yapmaktan çabuk sıkılabilir. Uygun bir güneş gözlüğü parlaklık nedeniyle oluşan rahatsızlığı azaltarak çocuğun açık havada daha rahat hareket etmesine yardımcı olabilir.
Burada gözlüğün yüz ölçüsüne uygun olması önemlidir. Sürekli burundan kayan, kirpiklere değen, kulak arkasını sıkan veya yanağa baskı yapan bir model çocuk tarafından kullanılmak istenmeyecektir.
Çocukların küçük yaşta edindiği alışkanlıklar yetişkinlik dönemine taşınabilir. Güneşli havalarda şapka ve güneş gözlüğü kullanmayı günlük yaşamın doğal bir parçası hâline getirmek, çocuğun ilerleyen yıllarda göz sağlığı konusunda daha bilinçli davranmasına katkı sağlayabilir.
Ebeveynlerin de güneş gözlüğü kullanması bu alışkanlığın kazanılmasını kolaylaştırır. Çocuklar çoğu zaman söylenenden çok gördüklerini uygular.
Çocuk güneş gözlüğü satın alırken yalnızca görünüşe göre karar verilmemelidir. Aşağıdaki özellikler birlikte değerlendirilmelidir.
Ürün üzerinde UV400 veya %100 UVA ve UVB koruması bilgisi açıkça yer almalıdır. Koruma düzeyi hakkında bilgi bulunmayan, kaynağı belirsiz ürünler tercih edilmemelidir.
Koruma özelliğinden emin olunamıyorsa gözlüğün UV geçirgenliği optik mağazalarında bulunan uygun cihazlarla kontrol edilebilir.
Çocuklar koşarken, oynarken veya spor yaparken düşebilir. Bu nedenle camın ve çerçevenin günlük hareketliliğe uygun olması gerekir. Darbeye dayanıklı polikarbonat camlar, çocuk gözlüklerinde sık tercih edilen seçeneklerden biridir.
Gözlüğün dayanıklı olması kırılmaz olduğu anlamına gelmez. Çizilmiş, çatlamış veya yerinden çıkmış camlara sahip gözlükler kullanılmaya devam edilmemelidir.
İyi bir çocuk güneş gözlüğü:
Yüzü hafifçe saran veya yanlardan daha geniş koruma sağlayan modeller, farklı açılardan gelen ışığın azaltılmasına yardımcı olabilir.
Siyah veya çok koyu renkli camların daha fazla UV koruması sağladığı düşünülür. Oysa UV korumasını belirleyen yalnızca camın koyuluğu değildir. Açık renkli bir cam da UV400 korumasına sahip olabilir.
UV filtresi bulunmayan çok koyu bir cam ise güvenli kabul edilmemelidir. Koyu ortamda göz bebeği genişleyebileceği için korumasız camın arkasından göze daha fazla UV ışını ulaşması söz konusu olabilir.
Oyuncak reyonlarında bulunan renkli gözlükler, çocuk güneş gözlüğüne benzese de optik koruma amacıyla üretilmemiş olabilir. Ürünün UV koruma bilgisi, üretici açıklaması ve ilgili uygunluk işaretleri kontrol edilmelidir.
Fiyatın yüksek olması tek başına kalite garantisi değildir. Aynı şekilde uygun fiyatlı her ürün de korumasız değildir. Belirleyici olan doğrulanabilir UV koruması, optik kalite ve güvenli tasarımdır.
Güneş gözlüğü kullanımı için herkes açısından geçerli tek bir başlangıç yaşı yoktur. Çocuğun yaşı, dışarıda geçirdiği süre, gözlüğü yüzünde tutabilmesi ve bulunduğu ortam birlikte değerlendirilir.
Bebeklerde öncelik doğrudan güneşten kaçınmak, gölge oluşturmak ve uygun bir şapka kullanmaktır. Güneş gözlüğü kullanılacaksa bebeğin yüzüne uygun, güvenli materyallerden üretilmiş ve doğrulanabilir UV korumasına sahip bir model seçilmelidir.
Gözlük sapı, burun köprüsü veya aksesuarları bebeğe zarar verebilecek şekilde tasarlanmamalıdır. Küçük ve ayrılabilir parçalar içeren ürünlerden kaçınılmalıdır.
Güneş gözlüğü yalnızca yaz tatilinde kullanılacak bir ürün değildir. UV ışınları yılın farklı dönemlerinde ve değişen hava koşullarında etkili olabilir.
Çocuğun şu durumlarda güneş gözlüğü kullanması yararlı olabilir:
Güneşten korunmada gözlük, şapka ve gölge birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
Numaralı gözlük kullanan çocuklar için reçeteli güneş gözlüğü hazırlanabilir. Güneş klipsi veya ışığa göre koyulaşan fotokromik camlar da bazı çocuklar için seçenek olabilir.
Fotokromik camların otomobil içinde her zaman dışarıdaki kadar koyulaşmayabileceği unutulmamalıdır. Bunun nedeni, birçok araç camının fotokromik camın koyulaşmasını sağlayan UV ışınlarının önemli bölümünü filtrelemesidir.
Çocuğun göz numarası, şaşılık, göz tembelliği veya başka bir göz rahatsızlığı varsa güneş gözlüğü tercihi göz hekimi muayenesinin yerini tutmamalıdır. Cam seçimi yapılırken reçeteye ve uzman önerisine uyulmalıdır.
Bazı çocuklar ilk günlerde gözlüğü çıkarmak isteyebilir. Bu durumda zorlamak yerine gözlüğün rahatlığı kontrol edilmelidir. Gözlük ağırsa, kayıyorsa veya kulağa baskı yapıyorsa çocuk haklı bir rahatsızlık yaşıyor olabilir.
Alışkanlık kazandırmak için şu yöntemler uygulanabilir:
Çocuğun beğendiği bir gözlüğü kullanma ihtimali genellikle daha yüksektir. Ancak model seçme özgürlüğü UV koruması ve güvenlik şartlarından sonra gelmelidir.
Polarize cam zorunlu değildir ancak su, kar, kum ve asfalt gibi yüzeylerden yansıyan ışığı azaltarak görüş konforunu artırabilir. Polarizasyonun UV korumasıyla aynı özellik olmadığı unutulmamalıdır. Üründe ayrıca UV400 veya %100 UVA ve UVB koruması bulunmalıdır.
Bir güneş gözlüğünün güvenliği yalnızca fiyatına bakılarak anlaşılamaz. UV koruması doğrulanamayan, görüntüyü bozan veya kolayca kırılabilecek ürünler kullanılmamalıdır. Koruma seviyesi belirsizse ürün bir optik mağazasında kontrol ettirilebilir.
Bulutlar UV ışınlarını tamamen engellemez. Çocuk uzun süre dışarıda kalacaksa, özellikle deniz kenarı, karla kaplı alan veya yüksek rakım gibi yansımanın güçlü olduğu ortamlarda güneş gözlüğü kullanılabilir.
Hayır. Cam koyuluğu görünür ışık miktarını etkiler ancak tek başına UV korumasını göstermez. Satın alırken mutlaka UV400 veya %100 UVA ve UVB koruması bilgisi aranmalıdır.
Küçük yüzey izleri her zaman ciddi bir sorun oluşturmayabilir. Ancak görüş alanındaki yoğun çizikler görüntü kalitesini düşürebilir ve çocuğun rahat görmesini engelleyebilir. Camda çatlak, derin çizik veya optik bozulma varsa gözlük değiştirilmelidir.
Şapka göze doğrudan yukarıdan gelen ışığı azaltabilir ancak su, kum, asfalt veya kar üzerinden yansıyan ışığı tamamen engelleyemez. En iyi yaklaşım şapka, gölge ve UV korumalı güneş gözlüğünü birlikte kullanmaktır.
Çocuklar için güneş gözlüğü seçerken marka, renk veya popüler tasarımdan önce koruma özelliklerine bakılmalıdır. UV400 korumalı, darbeye dayanıklı, görüşü bozmayan ve çocuğun yüzüne doğru oturan bir gözlük hem konfor hem de göz sağlığı açısından daha doğru bir seçimdir.
Güneş gözlüğünü yalnızca yaz tatilinde kullanılan bir aksesuar olarak görmek yerine açık hava alışkanlığının parçası hâline getirmek gerekir. Bununla birlikte gözlük; şapka, gölge ve diğer güneşten korunma önlemleriyle birlikte kullanılmalıdır.
Çocuk gözlerini kısarak bakıyor, ışığa karşı olağan dışı hassasiyet gösteriyor, sık sık baş ağrısından yakınıyor veya görme güçlüğü yaşıyorsa yalnızca güneş gözlüğü almakla yetinilmemeli, göz hekimine başvurulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez.
