Gözlük Camında 1.50, 1.60, 1.67 ve 1.74 Ne Demek? Bir Optisyenden İndeks Rehberi

17.11.2026
Güncelleme: 17.11.2026 19:32
1
A+
A-
Gözlük Camında 1.50, 1.60, 1.67 ve 1.74 Ne Demek? Bir Optisyenden İndeks Rehberi

Optik mağazasında cam teklifi alırken karşınıza çıkan 1.50, 1.60, 1.67 ve 1.74 rakamları en çok karıştırılan bilgilerden biri. Birçok kişi bunun gözlük numarası olduğunu düşünüyor; oysa bu sayılar cam malzemesinin ışığı ne kadar güçlü kırdığını gösterir. Yani “1.67 cam” sizin numaranızın 1.67 olduğu anlamına gelmez; numaranız -1.25 de olabilir, -7.00 de.

Bu yazıda indeks değerlerinin ne anlama geldiğini, hangi numarada hangi camın mantıklı olduğunu, yüksek indeksin neden her zaman daha hafif olmadığını ve çerçeve seçiminin cam kalınlığını nasıl değiştirdiğini anlatıyorum.

Özetle

  • 1.50, 1.60, 1.67 ve 1.74 camın kırılma indisidir. Sayı büyüdükçe aynı numara daha ince bir camla yapılabilir.
  • Kabaca ±2.00’ye kadar 1.50, ±2.00 ile ±4.00 arası 1.60, ±4.00 ile ±6.00 arası 1.67, daha yüksek numaralarda 1.67 ya da 1.74 düşünülür. Astigmat ve çerçeve bu seçimi değiştirebilir.
  • Yüksek indeks her zaman daha hafif değildir: 1.74 malzemesinin özgül ağırlığı 1.67’den yüksektir.
  • Yüksek indeksli camlarda Abbe değeri düşer, yansıma artar. Bu camlarda antirefle kaplama neredeyse şarttır.
  • Yüksek numarada çerçeve seçimi, indeks seçimi kadar fark yaratır.

Gözlük camı indeksi nedir?

Işık bir malzemeye girdiğinde yavaşlar ve yön değiştirir; buna kırılma denir (ışığın temelleri: kırılma, yansıma, dispersiyon). Kırılma indisi, ışığın o malzemede ne kadar yavaşladığını gösteren bir orandır. İndeks yükseldikçe malzeme ışığı daha güçlü kırar ve aynı diyoptriyi sağlamak için camın yüzeylerinin daha az eğimli olması yeter. Daha düz yüzey de daha ince bir cam demektir.

Reçetenizdeki SPH, CYL ve eksen değerleri ise ihtiyacınız olan optik gücü gösterir. Bu değerlerin nasıl okunduğunu gözlük numaraları ne anlama gelir yazımızda, diyoptri hesabının mantığını ise diyoptri ve mercek gücü hesapları yazımızda anlattık. Kısaca: reçete “ne kadar güç” gerektiğini, indeks ise “bu gücü hangi malzemeyle” sağlayacağımızı belirler.

1.50, 1.60, 1.67 ve 1.74 arasındaki fark

Aşağıdaki tablo en yaygın plastik cam malzemelerinin teknik değerlerini gösteriyor. Özgül ağırlık ne kadar düşükse aynı hacimdeki cam o kadar hafiftir; Abbe değeri ne kadar yüksekse renk saçılması o kadar azdır. Değerler malzemeye göre küçük farklar gösterebilir.

İndeksYaygın malzemeAbbe değeriÖzgül ağırlık (g/cm³)Ne zaman düşünülür?
1.50CR-39 (standart plastik)581,32Düşük numaralar; en net görüntü kalitesi
1.53Trivex441,11Çocuklar, spor, çerçevesiz (vidalı) gözlükler; en hafif malzeme
1.59Polikarbonat301,21Çocuklar, spor, darbe riski; düşük Abbe
1.60MR-8 gibi411,30Orta numaralar; incelik ve görüntü kalitesi dengesi
1.67MR-10 gibi311,37Yüksek numaralar
1.74MR-174 gibi321,47Çok yüksek numaralar; en ince ama en ağır plastik

Tablodaki sayıların optisyen gözüyle anlamı:

  • 1.50 camın Abbe değeri en yüksek olanlardan biri. Düşük numarada inceltmeye ihtiyaç yoksa en temiz görüntüyü genellikle bu malzeme verir. “1.50 kalitesiz cam” düşüncesi doğru değil.
  • 1.60, inceltilmiş camlar arasında Abbe değeri en iyi olan grup. Orta numaralarda çoğu kişi için iyi bir denge.
  • 1.74 malzemesi 1.67’den yaklaşık yüzde 7 daha ağır. Cam incelir ama hacimdeki azalma her zaman bu farkı kapatmaz; düşük ve orta numaralarda 1.74 cam 1.67’den daha hafif olmayabilir.
  • Yüksek indekste yansıma artar. Kaplamasız bir 1.74 cam, 1.50’ye göre belirgin şekilde daha fazla ışık yansıtır. Bu yüzden yüksek indeksli camlarda antirefle kaplama neredeyse şarttır.

Mineral (cam) camlar da bulunur, ancak özgül ağırlıkları plastiklerin yaklaşık iki katıdır ve kırıldıklarında parçalanırlar. Bu nedenle günümüzde mağazalarda çok sınırlı kullanılır.

Hangi numaraya hangi indeksli cam?

Aşağıdaki aralıklar mağazada ilk değerlendirmede kullandığımız başlangıç noktalarıdır. Toplam güç için reçetedeki en güçlü ekseni düşünün: örneğin SPH -3.00, CYL -1.50 olan bir camda en güçlü eksen -4.50’dir.

En güçlü eksendeki numaraİlk düşünülen indeksNot
±0.25 ile ±2.001.50Çerçevesiz (vidalı) gözlükte Trivex veya 1.60
±2.00 ile ±4.001.60Küçük çerçevede 1.50 da yeterli olabilir
±4.00 ile ±6.001.67Büyük çerçevede fark belirgin
±6.00 ile ±8.001.67 ya da 1.74İki seçenek için kalınlık hesabı isteyin
±8.00 üzeri1.74Çerçeve seçimi en az indeks kadar önemli

Bu tablo bir kural değil. Aynı numarada küçük, yuvarlak bir çerçevede 1.60 yeterli olurken geniş ve dikdörtgen bir çerçevede 1.67 gerekebilir. İki göz arasında büyük numara farkı varsa, iki camın kalınlığının birbirine yakın görünmesi için iki gözde aynı indeksi kullanmak çoğu zaman daha iyi sonuç verir.

Miyop ve hipermetropta kalınlık nerede oluşur?

  • Eksi numarada (miyop) camın ortası ince, kenarları kalındır. Kalınlık çerçevenin dışından görünür ve camın çapı büyüdükçe hızla artar. Bu yüzden miyoplarda çerçeve boyutu, indeks kadar belirleyicidir.
  • Artı numarada (hipermetrop) camın ortası kalın, kenarları incedir. Cam öne doğru şişkin görünür ve gözleri büyütür. Yüksek indeks ve asferik tasarım bu şişkinliği ve büyütmeyi azaltır.
  • Astigmatta camın kalınlığı her yönde aynı değildir; bir eksende daha kalın olur. Yüksek silindirli reçetelerde yalnızca SPH’ye bakıp indeks seçmek yanıltıcıdır.

Çerçeve seçimi cam kalınlığını nasıl etkiler?

Yüksek numarada en pahalı camı almak, yanlış çerçeveyi düzeltmez. Optisyen olarak kalınlığı azaltmak için şu noktalara bakıyoruz:

  1. Çerçeve boyutu: Cam genişliği yüzünüze uygun, gereğinden büyük olmayan bir çerçeve seçin. Eksi numarada her milimetre kenar kalınlığını artırır.
  2. Göz bebeğinin çerçevedeki yeri: Göz bebekleriniz çerçevenin cam merkezine ne kadar yakınsa cam o kadar az kaydırılır ve kenar kalınlığı o kadar eşit dağılır. Bu yüzden doğru ekartman ölçümü ve göz bebekleri arası mesafenize yakın bir çerçeve önemlidir.
  3. Şekil: Eksi numarada yuvarlağa ya da ovale yakın, köşeleri dar olmayan şekiller daha ince görünür. Geniş dikdörtgen ve “cat eye” modellerde dış köşeler kalınlaşır.
  4. Çerçeve malzemesi: Kalın asetat çerçeveler cam kenarını gizler; ince metal ve çerçevesiz modellerde kenar daha çok görünür.
  5. Hesap: Yüksek reçetelerde seçtiğiniz çerçeve için 1.60, 1.67 ve 1.74 camın tahmini kenar ya da merkez kalınlığını siparişten önce isteyin.

Çerçeve seçiminin diğer yönlerini gözlük çerçevesi seçiminde nelere dikkat etmeliyiz yazımızda anlattık.

Daha yüksek indeks her zaman daha iyi mi?

Hayır. Yüksek indeks incelik sağlar ama bazı bedelleri vardır:

  • Ağırlık: Özgül ağırlık 1.60’tan 1.74’e doğru artar. Cam incelir ama malzeme ağırlaşır; sonuçtaki ağırlık farkı numara ve çerçeveye bağlıdır.
  • Abbe değeri ve renk saçılması: Abbe değeri düşük malzemelerde, camın merkezinden uzağa bakarken beyaz bir ışığın ya da siyah bir yazının kenarında ince renkli çizgiler fark edilebilir. Buna kromatik sapma denir. Herkes fark etmez; ancak yan bakışları çok kullananlar ve renk detayıyla çalışanlar daha hassastır.
  • Yansıma: Antirefle kaplama olmadan yüksek indeksli camda yansıma ve gece farı çevresinde hale daha belirgindir.
  • Fiyat: 1.67’den 1.74’e geçişte fiyat belirgin artar; düşük ve orta numaralarda bu fark görünümde küçük bir değişiklik yaratabilir.

Camın kalitesini anlamanın diğer yollarını kalitesiz gözlük camı nasıl anlaşılır yazımızda bulabilirsiniz.

Polikarbonat ve Trivex: Darbeye dayanıklı iki seçenek

1.50 ile 1.60 arasında kalan bu iki malzeme incelikten çok darbe dayanımı için tercih edilir.

  • Polikarbonat (1.59): Çok darbeye dayanıklı ve hafiftir, UV’yi doğal olarak keser. Abbe değeri düşüktür (30); yüksek numarada kenarlarda renk saçılması fark edilebilir.
  • Trivex (1.53): Bilinen en hafif gözlük camı malzemelerinden biridir ve darbeye dayanıklıdır. Abbe değeri (44) polikarbonattan belirgin şekilde iyidir. Yüksek numarada 1.67 kadar ince olmaz.

Bu malzemeleri özellikle çocuklara, spor yapanlara, tek gözü iyi gören kişilere (iyi gören gözü korumak için) ve çerçevesiz vidalı gözlüklerde öneririz; bu malzemeler delme işleminde çatlamaya karşı daha dirençlidir.

Çocuklarda indeks seçimi

Çocuklarda öncelik incelik değil, güvenliktir. Düşme ve top darbesi riski yüksek olduğu için çoğu çocukta polikarbonat ya da Trivex ilk tercihimizdir. Yüksek miyopisi olan çocuklarda inceltilmiş cam gerekebilir; bu durumda darbe dayanımı ve sert kaplama seçeneğini birlikte değerlendiririz. Miyopi kontrol camları ise kendi özel malzeme ve tasarımlarıyla gelir; bu camlarda indeks seçimini üreticinin sunduğu seçenekler belirler. Ayrıntılar için çocuklar için gözlük seçerken nelere dikkat edilmeli ve miyopi kontrol nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tek odaklı ve progresif camlarda indeks

Tek odaklı camda indeks seçimi büyük ölçüde numara ve çerçeveye göre yapılır. Progresif (multifokal) camlarda ise camın tasarımı, kullanılabilir okuma ve ara mesafe alanları, çerçeve yüksekliği ve montaj ölçüleri indeksten daha belirleyicidir. Progresif camda Abbe değeri düşük malzeme, okuma alanının kenarlarında bulanıklık hissini artırabilir. Bu yüzden progresif kullanıcılarında gereksiz yere çok yüksek indekse çıkmamayı öneririz.

Kaplamalar: İndeks kadar önemli

Aynı indeksli iki cam arasındaki fiyat ve konfor farkının büyük kısmı kaplamalardan gelir.

UV koruması açısından 1.60, 1.67, 1.74, polikarbonat ve Trivex malzemeleri UV’yi doğal olarak büyük ölçüde keser. Standart 1.50 camlarda UV filtresinin olup olmadığını ürün bilgisinden kontrol edin.

Cam seçerken optisyene sorabileceğiniz sorular

  • Bu reçete ve seçtiğim çerçeve için 1.60, 1.67 ve 1.74 camın tahmini kenar ya da merkez kalınlığı ne olur?
  • 1.74’e geçersem bu çerçevede kalınlık ve ağırlık farkı ne kadar?
  • Teklif edilen camın üreticisi, malzemesi, tasarımı (asferik, küresel) ve Abbe değeri nedir?
  • Antirefle ve sert kaplama fiyata dahil mi, garanti neleri kapsıyor?
  • Reçetemdeki astigmat ve iki göz arasındaki fark indeks seçimini etkiliyor mu?
  • Ekartman ve montaj yüksekliği bu çerçeve yüzümdeyken mi ölçülecek?
  • Kurumum ya da SGK cam bedelinin ne kadarını karşılıyor? (banka ve kurumların ödeyeceği cam ve çerçeve bedelleri)

Genel cam seçimi hakkında daha fazla bilgi için gözlükleriniz için en iyi cam seçimi nasıl olmalı ve inceltilmiş gözlük camları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

1.67 cam, numaramın 1.67 olduğu anlamına mı gelir? Hayır. 1.67 cam malzemesinin kırılma indisidir. Numaranız reçetedeki SPH ve CYL değerleridir.

1.74 cam hangi numara için uygundur? Genellikle en güçlü eksende ±6.00’nın üzerindeki reçetelerde düşünülür ve ±8.00 üzerinde farkı daha belirgin hale gelir. Daha düşük numaralarda 1.67 ile arasındaki fark küçüktür ve 1.74 cam daha ağır olabilir.

1.67 ile 1.74 arasındaki fark görülür mü? Yüksek numarada ve büyük çerçevede kenar kalınlığı farkı milimetre düzeyinde görülebilir. Orta numaralarda fark çoğu zaman gözle zor ayırt edilir. En doğru karşılaştırma aynı çerçeve için yapılan kalınlık hesabıdır.

1.50 cam kalitesiz mi? Hayır. 1.50 malzemesinin Abbe değeri yüksektir ve düşük numarada çok iyi görüntü kalitesi verir. Kaliteyi indeksten çok üretici, tasarım ve kaplamalar belirler.

Yüksek indeksli cam daha hafif mi? Her zaman değil. Cam incelir ama 1.67 ve 1.74 malzemelerinin özgül ağırlığı 1.50 ve 1.60’tan yüksektir. En hafif malzeme Trivex’tir.

İki gözüme farklı indeks takılabilir mi? Teknik olarak mümkün, ama genellikle önermeyiz. İki camın kalınlık, yansıma ve görüntü büyüklüğü farkı rahatsız edebilir. İki göz arasında büyük numara farkı varsa aynı yüksek indeksi iki göze birden kullanmak daha dengeli sonuç verir.

İndeks yükseldikçe görüş kalitesi düşer mi? İndeks tek başına görüş kalitesini belirlemez. Abbe değeri, cam tasarımı, doğru merkezleme ve kaplamalar birlikte önemlidir. Yüksek indeksli camlarda yan bakışta hafif renk saçılması fark edilebilir; çoğu kullanıcı bir süre sonra fark etmez.

Kaynaklar